اختلالات معده و درمان با دارو‌هاي گياهي

 معده در بخش فوقاني چپ شكم، زير لوب چپ كبد و ديافراگم، بر روي بخش اعظمي از لوزالمعده واقع شده است.

معده ارگان ماهيچه‌اي توخالي با ظرفيت 1500 سي‌سي بوده كه غذا را در طي خوردن ذخيره مي‌نمايد، مايعات هاضمه را ترشح نموده و غذاي هضم شده را به طرف روده كوچك به جلو مي‌راند. معده داراي 4 ناحيه آناتوميكي است:

كارديا، فاندوس، بدنه و پيلور كه مخرج آن مي‌باشد. ماهيچه صاف حلقوي در ديواره پيلور آن را به شكل اسفنكتري درآورده كه منفذ بين معده و روده كوچك را كنترل مي‌كند. اكسيژن و مواد مغذي در معده به وسيله شريان معدي يا گاستريك تأمين مي‌گردد.معده غذا را ذخيره و با ترشحات خود مخلوط مي‌كند، مايع شديداً اسيدي را در واكنش به خوردن غذا و يا پيش‌بيني آن ترشح مي‌نمايد. اين مايع كه روزانه 4/2 ليتر توليد مي‌شود، PH حدود 1 داشته كه اسيديته آن به وسيله اسيدكلريدريك مترشحه توسط غدد معدي تأمين مي‌گردد.                                                                                           

                                       

 

گاستريت

گاستريت ( التهاب معده يا مخاط معده) يكي از مشكلات شايع دستگاه گوارش است. كه ممكن است حاد باشد كه چندين ساعت تا چند روز طول مي كشد يا اينكه مزمن باشد. نوع مزمن حاصل تماس مكرر با عوامل محرك يا حملات عودكننده گاستريت حاد مي‌باشد. گاستريت حاد غالباً بعلت بي‌احتياطي تغذيه‌اي ايجاد مي‌شود و فرد غذايي را مي‌خورد كه حاوي مواد محرك و ادويه‌جات زياد مي‌باشد و يا قبلاً به وسيله ميكروارگانيسم‌هاي مواد بيماري آلوده شده‌است. ساير علل عبارتند از: استفاده زياد از آسپرين و ساير دارو‌هاي ضدالتهاب غيراستروئيدي، مصرف زياد الكل، رفلاكس صفرا و اشعه درماني. گاستريت حاد همچنين ممكن است در يك بيماري حاد پيشرفت كند مثلاً وقتي كه بيمار دچار صدمات وسيع شده است، نظير: سوختگي، عفونت شديد، نارسايي كبد، كليه و تنفس، جراحي‌هاي بزرگ.

گاستريت مزمن يا التهاب طولاني‌مدت معده ممكن است به علت زخم‌هاي خوش‌خيم و يا بدخيم معده يا وجود هليكوباكترپيلوري ايجاد شود.

پاتوفيزيولوژي

غشاء مخاطي معده دچار ادم شده و پرخون مي‌گردد و دچار سائيدگي سطحي مي‌شود. در اين حالت مقدار قابل توجهي شيره معده ترشح مي‌شود كه مقدار كمي اسيد دارد و بيشتر محتواي آن موكوس است. ممكن است زخم سطحي ايجاد شده و منجر به خون‌ريزي گردد.

تظاهرات باليني

بيمار با گاستريت حاد ممكن است دچار ناراحتي شكمي، سردرد، رخوت، تهوع و بي‌اشتهايي، استفراغ و سكسكه شود، كه ممكن است از چند ساعت تا چند روز طول بكشد.

بيمار با گاستريت مزمن ممكن است از بي‌اشتهايي، سوزش سرمعده بعد از خوردن، آروغ زدن، مزه ترش در دهان يا تهوع و استفراغ شكايت نمايد.

درمان طبی

وقتي كه بيمار مي‌تواند از راه خوراكي تغذيه شود به وي استفاده از يك رژيم‌غذايي غيرمحرك توصيه مي‌گردد. اگر نشانه‌ها همچنان باقي ماندند، ممكن است تجويز مايعات به صورت وريدي انجام گيرد. براي خنثي كردن اسيد معمولاً از آنتي‌اسيد استفاده مي‌شود. ( مثل هيدروكسيد آلومينيوم). درمان حمايتي است و شامل لوله‌گذاري NG،‌ تجويز مسكن و آرام‌بخش، آنتي‌اسيد و مايعات وريدي است.

تشخيص‌هاي پرستاري

v   اضطراب مربوط به درمان

v اختلال تغذيه كمتر از نياز بدن در ارتباط با عدم دريافت كافي مواد‌غذايي

v خطر اختلال در تعادل حجم مايعات در ارتباط با دريافت ناكافي مايعات و از دست دادن زياد مايعات بدنبال استفراغ

v كمبود آگاهي در ارتباط با تدابير تغذيه‌اي و فرايند بيماري

v   درد حاد در ارتباط با مخاط تحريك شده معده.

اهداف

كاهش اضطراب، پرهيز از غذاهاي محرك، دريافت كافي موادغذايي، تثبيت تعادل مايعات، افزايش اطلاعات درباره رژيم‌غذايي و برطرف كردن درد.

مداخلات پرستاري

·  پرستار براي كاهش اضطراب بايد از يك روش ملايم و آرام براي بررسي بيمار استفاده كند و به تمام سئوالات بيمار حتي‌المكان بطور كامل پاسخ دهد.

·  تا فروكش كردن علائم حاد و بهبودي مخاط معده بيمار به مدت چندروز اجازه خوردن غذا و مايعات را از راه دهان ندارد. درصورت درمان وريدي پرستار دريافت و دفع مايعات را كنترل نموده و مقدار الكتروليت هاي سرم را كنترل كند. پس از فروكش نمودن نشانه‌ها پرستار خوردن تكه‌هاي يخ و مايعات روشن را به بيمار توصيه مي‌كند پرستار مصرف نوشيدني‌هاي كافئين دار، الكل و سيگار را قدغن مي‌كند.

·  براي تشخيص علائم دهيدراسيون، ميزان مصرف و دفع روزانه مايعات كنترل مي‌شوند. پرستار بايد نسبت به نشانه‌هاي مربوط به خونريزي ناشي از گاستريت آگاه باشد، كه عبارتند از هماتمز، تاكي‌كارديا، هيپوتانسيون.    

·  پرستار بايد بطور منظم سطح درد بيمار و وسعت راحتي كسب شده به دنبال استفاده از دارو‌ها و پرهيز از مواد محرك را اندازه‌گيري و بررسي نمايد.

 

 درمان گیاهی ورم معده

۱. 4 گرم به‌دانه را در 120 گرم آب سرد بخيسانيد پس از خيس خوردن آن‌قدر با قاشق هم بزنيد. مايعي به شكل سفيده تخم‌مرغ بدست آيد سپس ميل كنيد.

 ۲.  5 تا 10 گرم نعنا را در 1 ليتر آب بجوشانيد سپس صاف كرده و پس از هر وعده غذا ميل كنيد.